Gia tăng giá trị nông, thủy sản: Hướng tới phát triển xanh, bền vững

Thời gian qua, công nghiệp chế biến nông, thủy sản luôn chiếm tỷ trọng lớn trong ngành công nghiệp và trong cơ cấu kinh tế chung của nhiều địa phương ở Tây Nam Bộ. Tuy vậy, bối cảnh tổng cầu thế giới suy giảm đã khiến hoạt động sản xuất, kinh doanh của không ít doanh nghiệp đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức cần sớm tháo gỡ.

Củng cố và phát triển ngành công nghiệp chế biến trong thời gian tới theo hướng tăng chế biến sâu, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đa dạng hóa sản phẩm góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo hướng xanh, bền vững đang là yêu cầu đặt ra ở vùng Tây Nam Bộ hiện nay…

Tăng khả năng cạnh tranh của hàng hóa

Thông tin từ Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, nuôi tôm của tỉnh hiện chiếm khoảng 45% diện tích, 29% sản lượng tôm nuôi ở khu vực Ðồng bằng sông Cửu Long và chiếm 40% diện tích, 22% sản lượng tôm nuôi cả nước. Ðây là ngành kinh tế mũi nhọn tại Cà Mau khi chiếm đến 89% trong tổng giá trị sản xuất ngành thủy sản và chiếm khoảng 49% so với tổng giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp của tỉnh.

Tỉnh Ðồng Tháp hiện có 47 doanh nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu, bình quân hằng năm, kim ngạch xuất khẩu nông sản chế biến đạt hơn 74% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh (không tính tạm nhập, tái xuất). Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của tỉnh vẫn là thủy sản chế biến và gạo. Gần đây, tỉnh có thêm nhiều mặt hàng mới có giá trị gia tăng cao như: Collagen, dầu cá… góp phần đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu.

Tại tỉnh Long An, Công ty cổ phần Thực phẩm HG ở huyện Thủ Thừa đã mạnh dạn đầu tư kho bảo quản nông sản sau thu hoạch và công nghệ chế biến sản phẩm trái cây sấy giòn không dầu. Giám đốc công ty Dương Thị Trúc Giang cho biết, bình quân mỗi tháng, doanh nghiệp cung ứng sản phẩm trái cây sấy giòn không dầu ra thị trường trong nước và xuất khẩu khoảng 10 tấn, nguyên liệu để sản xuất khoảng 250 tấn trái cây các loại. Thị trường chủ yếu của doanh nghiệp là Mỹ, một phần châu Âu và đang mở rộng qua Trung Ðông. Tất cả các sản phẩm trái cây sấy giòn không dầu xuất khẩu có giá trị tăng khoảng 200% so với trái cây tươi.

Còn tại Cần Thơ, Công ty cổ phần Chế biến Thực phẩm Xuất khẩu Miền Tây (Westfood) đã đầu tư vùng nguyên liệu sản xuất với 140 ha khóm (dứa) MD2 tại Hậu Giang, trong đó, có 30% đạt chứng chỉ GlobalGAP. Theo kế hoạch, đến năm 2030, công ty xây dựng vùng nguyên liệu quy mô 1.000 ha, 50% đạt chuẩn GlobalGAP. Doanh nghiệp này cũng có kế hoạch đầu tư nhà máy chế biến trái cây ở Hậu Giang theo tiêu chuẩn châu Âu với công suất 30.000 tấn/năm để đa dạng các sản phẩm chế biến từ khóm.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, doanh nghiệp ngành chế biến ở Tây Nam Bộ vẫn còn gặp nhiều thách thức liên quan cơ cấu sản xuất, giá vật tư, nguyên liệu đầu vào tăng cao. Cùng với đó, việc phát triển vùng nguyên liệu cho sản xuất rau, quả chế biến còn manh mún, chưa được hỗ trợ nhiều từ các ngành, các cấp, nhất là quy hoạch vùng nguyên liệu…